Projeler
2026
Siperden Sofraya: Geçmişten Günümüze Modern Yorum (9 Ocak 1916)9 Ocak 2026 – Çanakkale Savaşları Enstitüsü ve ÇOMÜ Dardanos Mutfak Akademisi iş birliğiyle, Çanakkale Cephesi’nin tahliyesinin 110. yıl dönümünde hayata geçirilen “Siperden Sofraya” projesi; harp tarihini gastronomi kültürüyle buluşturan disiplinler arası bir araştırma ve uygulama çalışmasıdır. Enstitümüz araştırmacıları tarafından Genelkurmay ATASE arşivlerindeki binlerce harp ceridesi ve iaşe defterinin taranmasıyla temellendirilen proje; kamuoyunda yerleşmiş eksik veya hatalı bilgileri bilimsel verilerle düzelterek, Osmanlı Ordusu’nun harp sahasındaki iaşe disiplinini ve lojistik başarısını ortaya koymaktadır. Arşivlerden elde edilen veriler ışığında; askerin temel gıdası olan tayın ekmeği, peksimet, papara ve kavurma gibi unsurlar, modern gastronomi teknikleriyle yeniden yorumlanarak sembolik bir menü oluşturulmuştur. “Tahin” değil “Tayın” gerçeğinin vurgulandığı, Anadolu halkının vefası olan portakal hikâyesinin işlendiği bu çalışma; tarihi gerçeklere ayna tutan akademik bir tespit olmanın yanı sıra, 110 yıl sonra ecdada sunulan bir saygı duruşu niteliğindedir.Detaylı Haber Metni İçin Bkz. Enstitü Haberi
2025
Yapay Zekâ Destekli Çanakkale Savaşları 1: Metin MadenciliğiEkim – Aralık 2025 – Çanakkale Savaşları Enstitüsü, tarih yazımında Dijital Beşeri Bilimler dönemini başlatarak; geleneksel araştırma yöntemlerini yapay zeka teknolojileriyle entegre eden “Tarih Yazımında Yapay Zeka Hamlesi: Metin Madenciliği” projesini hayata geçirmiştir. Bu proje; Çanakkale Savaşları literatürünü oluşturan geniş hacimli metinlerin, harp ceridelerinin, hatıratların ve arşiv belgelerinin, yapay zeka tabanlı “Metin Madenciliği” (Text Mining) yöntemleriyle derinlemesine analiz edilmesini ve büyük verinin (Big Data) işlenmesini kapsamaktadır. Proje bünyesinde kullanılan Doğal Dil İşleme (NLP) teknikleri ve makine öğrenmesi algoritmaları sayesinde; araştırmacıların manuel yöntemlerle tespit etmekte zorlandığı veya yıllar sürebilecek anlamsal ilişkiler, duygu analizleri ve veri örüntüleri hızla ortaya çıkarılmaktadır. Tarih araştırmalarında metodolojik bir devrim niteliği taşıyan bu çalışma; geçmişin bilgisini geleceğin teknolojisiyle işleyerek, Çanakkale Muharebeleri’ne dair akademik üretim süreçlerine hız, derinlik ve yenilikçi bir vizyon kazandırmayı amaçlamaktadır.Detaylı Haber Metni İçin Bkz. Enstitü Haberi 1, Enstitü Haberi 2
2024
AHDE VEFA Söyleşileri: Çanakkale Cephesi Şehit ve Gazi Torunları15-16 Mart 2024 – Çanakkale Savaşları Enstitüsü tarafından hayata geçirilen “Ahde Vefa Sohbetleri”; 1915’te Çanakkale Cephesi’nde canını ortaya koyan kahramanların aziz hatırasını, onların yaşayan en kıymetli emanetleri olan torunları ve aile fertleri üzerinden yaşatmayı amaçlayan kapsamlı bir sözlü tarih ve kültürel bellek projesidir. Bu proje, söyleşi dizisi olarak rutin bir anma etkinliği olmanın ötesinde; gazi ve şehit torunlarının aile hafızalarında saklı kalan hatıraları, cepheden gelen objeleri ve nesilden nesile aktarılan anlatıları akademik bir hassasiyetle kayıt altına alarak kurumsal hafızaya kazandırmayı hedeflemektedir. Proje kapsamında gerçekleştirilen buluşmalarda; Çanakkale Muharebeleri’nin üzerinden bir asrı aşkın süre geçmesine rağmen sönmeyen o büyük ruh, bizzat kahramanların kanını taşıyan nesillerle bir araya gelinerek tazelenmektedir. “Ahde Vefa”, cephedeki fedakârlığın unutulmadığını, şehit ve gazilerimizin isimlerinin sadece mermer taşlarda değil, milletin vicdanında da yaşadığını gösteren; geçmişle gelecek arasında kurulmuş manevi bir köprü ve derin bir şükran ifadesidir.Detaylı Haber Metni İçin Bkz. Enstitü Haberi 1, Enstitü Haberi 2
29-30 Ekim 2024 – Çanakkale Savaşları Enstitüsü’nün, kahramanların aziz hatırasını yaşayan kuşaklar üzerinden geleceğe taşıma misyonuyla başlattığı “Ahde Vefa” projesi, ikinci buluşmasında kapsamını genişleterek devam etmiştir. Tüm Şehit Çocukları Yardımlaşma Derneği iş birliğiyle gerçekleştirilen bu etapta; şehit ve gazi torunları sadece bir söyleşide değil, dedelerinin kanlarıyla suladığı Tarihi Yarımada’da düzenlenen saha gezisinde de bir araya getirilmiştir. Proje bu yönüyle, katılımcılara önce tarihin yaşandığı mekânı hissettiren, ardından bu hissi söze döken bütüncül bir deneyim sunmuştur. Tarihi Alan ziyaretinin ardından Enstitü merkezinde gerçekleştirilen oturumlarda; aile yadigârı madalyalar, fotoğraflar ve nesilden nesile aktarılan hatıralar gün yüzüne çıkarılmıştır. Şehit ve gazi torunlarının anlatımlarıyla zenginleşen etkinlik, bir sözlü tarih çalışması niteliği taşımakla birlikte; Enstitümüzün “akademik çalışma” ile “vefa duygusunu” harmanlayan vizyonunun somut bir çıktısı olmuştur. Geçmişin emanetçileri ile bugünün araştırmacılarını buluşturan bu proje, milli hafızanın canlı tutulmasına yönelik kararlı duruşumuzun bir göstergesidir.
Detaylı Haber Metni İçin Bkz. Enstitü Haberi 1, Enstitü Haberi 2
Halileli Batarya Şehitliği Tespit ProjesiMart 2024 – Çanakkale Savaşları Enstitüsü Başkanı Prof. Dr. Murat KARATAŞ yürütücülüğünde gerçekleştirilen bu proje; 1915 Çanakkale Muharebeleri sırasında Anadolu Yakası’nda cereyan eden çatışmaların izlerini sürmek ve zamanla kaybolmuş şehitlik alanlarını bilimsel metotlarla gün yüzüne çıkarmak amacıyla başlatılmıştır. 109 yıl boyunca yeri tam olarak bilinemeyen “Halileli Batarya Şehitliği”, askeri arşiv belgeleri ve dönem krokileri üzerinde yapılan detaylı incelemeler sonucunda tespit edilmiştir. Proje kapsamında incelenen birinci el kaynaklar ve askeri haritalarda; üzerine Türk bayrağı işlenerek “Batarya Şehit Mezarı” notu düşülen koordinatlar saptanmış, bu alanın 4 Mart 1915’te Müttefik donanmasının bombardımanı sonucu şehit düşen Topçu erlerimize ait olduğu belirlenmiştir. 1918-1922 yılları arasındaki işgal döneminde tahrip olarak izleri silinen bu kutsal alanın yeniden tespiti; Enstitümüzün “şehitlerimizin hatırasını fiziki mekânda da ihya etme” vizyonunun önemli bir adımıdır. Çalışma, Çanakkale Savaşları ve Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı ve Çanakkale Valiliği iş birliği içinde tescil ve ihya süreçleriyle devam etmektedir.Detaylı Haber Metni İçin Bkz. Enstitü Haberi 1, Enstitü Haberi 2
2023
57. Alay Kuruluş Alanı Tespit ProjesiMart 2022 – Devam Ediyor – Çanakkale Savaşları’nın kaderini değiştiren 57. Alay’ın, cepheye intikal etmeden önce sancağını açtığı ve son ordugâhını kurduğu alanın tespiti; Çanakkale Savaşları Enstitüsünün yürüttüğü titiz bir tarih çalışmasıdır. Tekirdağ’da konuşlanan bu kahraman birliğin tam olarak hangi kışlada ve arazide toplandığına dair literatürdeki muğlaklık, Enstitümüzün akademik araştırmalarıyla giderilmiştir. Proje kapsamında; 1915 yılına ait tarihi fotoğraflar, dönem haritaları ve şehrin mevcut topografyası üzerinde yapılan karşılaştırmalı analizler neticesinde, 57. Alay’ın kuruluş ve eğitim alanının tarihi “Yarçeşme Kışlası” mevkiisi olduğu bilimsel verilerle kanıtlanmıştır. 108 yıl sonra yapılan bu tespit; kahraman alayın sadece şehit olduğu yeri değil, “vatan savunması için doğduğu” yeri de tescilleyerek, Tekirdağ’ın harp tarihimizdeki stratejik önemini yeniden ortaya koymuştur.Detaylı Haber Metni İçin Bkz. Milliyet Haberi 1
2022
Anafarta Yazı AtölyesiMayıs – Haziran 2022 – Çanakkale Savaşları Enstitüsünün süreli yayını olan Anafarta Dergisi’nin yayın kalitesini artırmak ve askerî tarih alanında kalem oynatacak yeni araştırmacıları sektöre kazandırmak amacıyla başlatılan “Anafarta Yazı Atölyesi”, bir eğitim ve ihtisas projesidir. Proje; popüler tarih dergiciliği ile akademik disiplin arasındaki dengeyi kurabilen, belgeye dayalı ve metodolojik yazım yeteneğine sahip yazar kadrosunu oluşturmayı hedeflemektedir. Atölye çalışmaları kapsamında katılımcılara; askeri terminolojinin doğru kullanımı , birincil kaynakların metne entegrasyonu ve Enstitümüzün yayın ilkelerine uygun editoryal standartlar aktarılmaktadır. Bu proje, Anafarta Dergisini sadece bir yayın organı olmaktan çıkarıp, kendi yazarını ve araştırmacısını yetiştiren bir “Askerî Tarih Okulu”na dönüştürme vizyonunun somut bir adımıdır.Detaylı Haber Metni İçin Bkz. Enstitü Haberi 1
Çanakkale Savaşları AnsiklopedisiMart 2022 – Devam Ediyor – Çanakkale Savaşları Enstitüsünün en kapsamlı ve uzun soluklu prestij projesi olan “Çanakkale Savaşları Ansiklopedisi”; literatürdeki dağınık bilgileri tek bir çatı altında toplayan, kavram kargaşasını gideren ve bilimsel veriye dayalı standart bir başvuru kaynağı oluşturmayı hedefleyen devasa bir yayın çalışmasıdır. Proje, alanında uzman tarihçilerin, akademisyenlerin ve araştırmacıların katkılarıyla Çanakkale Muharebeleri’ni biyograflerden harp coğrafyasına, askeri birliklerden lojistik unsurlara kadar A’dan Z’ye tüm boyutlarıyla ele almaktadır. Yayın Kurulu ve Bilim Kurulu denetiminde titizlikle yürütülen bu proje, maddelerin salt ansiklopedik bilgi olmasının ötesinde, her birinin özgün birer makale niteliği taşıdığı akademik bir disiplinle hazırlanmaktadır. Dijital erişim olanaklarıyla da desteklenmesi planlanan Çanakkale Savaşları Ansiklopedisi, sadece bugünün araştırmacıları için değil, gelecek nesiller için de savaşın askeri, siyasi ve sosyal boyutlarını en doğru şekilde öğrenebilecekleri bir eser niteliği taşımaktadır.Detaylı Haber Metni İçin Bkz. Enstitü Haberi 1
- Ezineli Yahya Çavuş Evi: Akademik Metin ve Dijital İçerik ÇalışmasıMart 2022 – Devam Ediyor – Çanakkale Savaşları Enstitüsünün akademik danışmanlığında ve Çanakkale İl Özel İdaresi iş birliğiyle hayata geçirilen “Ezineli Yahya Çavuş Evi Müzesi Projesi”; 25 Nisan 1915 sabahı Ertuğrul Koyu’nda 67 askeriyle bir destan yazan Ezineli Yahya Çavuş’un hatırasını, doğup büyüdüğü topraklarda yaşatmak amacıyla kurgulanmış bir tarih ve bellek çalışmasıdır. Ezine’nin Yahyaçavuş köyünde bulunan ve kahramanın yaşadığı ev olarak tescillenen 59 kapı numaralı yapı, Enstitümüzün yürüttüğü küratoryal ve içerik çalışmalarıyla modern bir müzeye dönüştürülmüştür. Enstitü Başkanımız Prof. Dr. Murat KARATAŞ liderliğindeki uzman ekibimiz; müzenin bilgi panolarını, akademik metinlerini ve senaryosunu hazırlamış; ayrıca Yahya Çavuş’un günümüze ulaşan gerçek bir fotoğrafı bulunmadığı için, dönemin askeri kayıtları ve fiziksel betimlemelerinden yola çıkarak kahramana en yakın “temsili görsel tasviri” bilimsel yöntemlerle oluşturmuştur. Tanıtım belgeseli ve dijital içeriklerle zenginleştirilen bu proje; bir kahramanın evini sadece fiziksel olarak restore etmekle kalmamış, ona tarihsel ruhunu yeniden kazandırmıştır.
Detaylı Haber Metni İçin Bkz. Enstitü Haberi 1
2021
“1915 Çanakkale Gazileri İstanbul’da” Kitap ProjesiEkim – Aralık 2021 – İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin kurumsal iş birliğiyle hayata geçirilen “1915 Çanakkale Gazileri İstanbul’da” projesi; yerel yönetim vizyonu ile akademik birikimi buluşturan prestijli bir yayın çalışmasıdır. İBB Kültür A.Ş. ve Çanakkale Savaşları Enstitüsü ortaklığında hazırlanan bu eser; Çanakkale Cephesi’nden İstanbul’daki hastanelere sevk edilen yaralı gazilerin tedavi süreçlerini ve şehrin harp dönemindeki şifa kapısı olma hüviyetini belgelemektedir. Belediyenin, İstanbul’un harp tarihindeki yerini görünür kılma hedefiyle başlattığı ve Enstitümüzün uzman araştırmacı kadrosuyla hazırladığı proje; nadide arşiv fotoğrafları ve belgeler ışığında, savaşın cephe gerisindeki sosyal ve tıbbi boyutuna ışık tutmaktadır. “Gazinin Emanet Ettiği Bu Ülke Uğruna Gazi Olanlar Anısına” ithafıyla yayımlanan bu çalışma; İstanbul’un tarihsel hafızasına yapılan önemli bir katkı olmasının yanı sıra, iki köklü kurumun vefa duygusunda buluşmasının somut bir nişanesidir.Detaylı Haber Metni İçin Bkz. Enstitü Haberi 1
Kumkale Şehitliği İhya ProjesiŞubat 2021 – Çanakkale Savaşları Enstitüsünün akademik danışmanlığında, Çanakkale Valiliği İl Özel İdaresi iş birliğiyle yürütülen “Kumkale Şehitliği İhya Projesi”; 1915 Kumkale Muharebeleri’nde şehit düşen ancak bir asır boyunca yeri tam olarak bilinemeyen şehitlik alanının bilimsel metotlarla gün yüzüne çıkarılması çalışmasıdır. Proje kapsamında; Genelkurmay ATASE arşivlerindeki harp cerideleri ve dönem haritaları üzerinde yapılan titiz incelemeler sonucunda, 25-28 Nisan 1915 tarihlerindeki çatışmalarda şehit olan askerlerimizin defin alanları koordinat bazlı olarak saptanmıştır. Enstitümüz Başkanı Prof. Dr. Murat KARATAŞ liderliğindeki araştırma ekibinin tarihsel veri raporları ve jeofizik çalışmaları ile desteklenen bu süreç, alanın Koruma Kurulu tarafından resmi olarak tescil edilmesiyle sonuçlanmıştır. Tarihsel unutulmuşluğu akademik bir titizlikle sona erdiren bu proje; şehitlerimizin aziz hatırasını fiziki mekânda yeniden görünür kılmak ve milletin hafızasına iade etmek adına atılmış, manevi değeri yüksek bir bilimsel kurtarma operasyonudur.Detaylı Haber Metni İçin Bkz. Enstitü Haberi 1
2019
Cevat İnce ile Kent ve Tarih SohbetleriEkim 2019 – Çanakkale Savaşları Enstitüsünün, harp tarihinin yanı sıra şehrin kültürel ve sosyal dokusunu da kayıt altına alma vizyonuyla hayata geçirdiği “Cevat İnce ile Kent ve Tarih Üzerine Sohbetler”; Çanakkale’nin yerel tarihine, mimarisine ve gündelik yaşamına ışık tutan bir kent belleği projesidir. Şehir tarihçiliği alanındaki birikimiyle tanınan yazar Cevat İnce’nin anlatımıyla şekillenen programda; Çanakkale’nin sadece bir savaş coğrafyası olmadığı, aynı zamanda derin bir yaşanmışlığa ve çok katmanlı bir kültürel mirasa ev sahipliği yaptığı vurgulanmaktadır. Dijital platformlar üzerinden yayınlanan ve geniş kitlelere ulaşan bu seri; şehrin sokaklarından tarihi yapılarına, unutulmuş simalarından sosyal dönüşümüne kadar pek çok konuyu ele almaktadır. Proje, yerel tarihin sözlü ve görsel anlatılarla kayıt altına alınarak gelecek kuşaklara aktarılmasını sağlayan; Enstitümüzün “şehre vefa” misyonunun entelektüel bir yansımasıdır.Detaylı Haber Metni İçin Bkz. Enstitü Haberi 1
Kumkale Şehitliği Tespit ve Araştırma ProjesiEylül 2019 – Çanakkale Savaşları Enstitüsü tarafından yürütülen ve Türk harp tarihi araştırmalarında bir dönüm noktası kabul edilen “Kumkale Şehitliği Tespit ve Araştırma Projesi”; 1915 tarihinden bu yana yeri belirsizliğini koruyan ve “kayıp” olarak nitelendirilen tarihi bir alanın 104 yıl sonra yeniden keşfedilme sürecidir. Proje kapsamında Enstitü araştırmacılarımız, Genelkurmay ATASE Daire Başkanlığı arşivlerinde yer alan Şevki Paşa Haritaları, hava fotoğrafları ve harp ceridelerini karşılaştırmalı olarak analiz ederek, 1945-1946 yıllarındaki düzenlemeler sırasında kaybolan şehitliğin orijinal sınırlarını tespit etmiştir. Enstitü Başkanımız Prof. Dr. Murat KARATAŞ öncülüğünde gerçekleştirilen saha çalışmaları ve jeoradar taramaları neticesinde; 25-29 Nisan 1915 tarihlerindeki Kumkale Muharebeleri’nde şehit düşen yüzlerce askerimizin ebedi istirahatgâhı bilimsel verilerle kesinleşmiştir. Bu keşif projesi, sadece kaybolan bir mezarlığın bulunması değil; tarihin unutulmuş sayfalarının akademik ısrar ve yöntemle nasıl aydınlatılabileceğinin en somut kanıtı olmuştur.Detaylı Haber Metni İçin Bkz. Enstitü Haberi 1
Çanakkale İli Anadolu Yakası Şehitlikleri İhya ProjesiMart – Ekim 2019 – Çanakkale Savaşları Enstitüsü tarafından, Çanakkale Valiliği İl Özel İdaresi uhdesinde yürütülen “Anadolu Yakası İhya Projesi”; Çanakkale Savaşları ve Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı sorumluluk sahası dışında kalan ve yıllardır atıl durumda olan Anadolu Yakası’ndaki şehitliklerimizin tespit, tescil ve ihyası amacıyla hazırlanmış kapsamlı bir akademik raporlama çalışmasıdır. Proje kapsamında; İntepe Batarya Şehitliği, Halileli Şehitliği, İntepe Hava Şehitliği, Anadolu Hamidiye Şehitliği, Çıplak Köy Mezarlığı, Gelibolu Şehitliği, Çardak Arıburnu Şehitliği ve Kumkale Osmanlı Mezarlıklarının tarihsel ve teknik analizleri yapılarak mevcut durumları kayıt altına alınmıştır. Çalışmanın en çarpıcı çıktısı ise Genelkurmay ATASE Arşivinden temin edilen belgelerin Osmanlıca transkripsiyonlarının yapılmasıyla ortaya konmuştur. Bu belgeler ışığında, 104 yıldır yeri tam olarak bilinmeyen Kumkale Şehitliğine dair hayati tespitler yapılarak, şehitliğin konumu ve tarihçesi bilimsel verilerle rapora eklenmiş; böylece Anadolu Yakası’ndaki harp mirası bütüncül bir yaklaşımla gün yüzüne çıkarılmıştır.Detaylı Haber Metni İçin Bkz. Çanakkale Harbi Haberi 1
2018
Parimpar Tarih ve Çocuk DergisiKasım 2018 – Devam Ediyor – Çanakkale Savaşları Enstitüsünün tarafından hayata geçirilen “Parimpar Tarih ve Çocuk Dergisi”; akademik bilginin pedagojik hassasiyetle harmanlanarak çocukların dünyasına sunulduğu özel bir yayın projesidir. TBMM’nin açılışının 100. yılı ve 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı anısına “çocuklarımıza en güzel hediye” mottosuyla başlatılan bu çalışma; karmaşık tarihsel olayları, kahramanlık hikayelerini ve milli değerleri, çocukların anlayabileceği sade bir dille ve nitelikli görsellerle anlatmayı hedeflemiştir. Alanında uzman tarihçiler, yazarlar ve pedagogların gözetiminde hazırlanan içerikler; hamasetten uzak, doğru bilgiye dayalı ancak çocuğun hayal dünyasını besleyen bir kurguyla sunulmaktadır. Parimpar Projesi, dijital çağın çocuklarına kendi tarihlerini, kültürlerini ve Çanakkale ruhunu sevdirmeyi amaçlayan; Enstitümüzün “gelecek nesli tarihle buluşturma” sorumluluğunun en somut ve renkli nişanesidir.Detaylı Haber Metni İçin Bkz. Enstitü Haberi 1
Anafarta DergisiAğustos 2018 – Devam Ediyor – Çanakkale Savaşları Enstitüsünün yayın organı olarak yayın hayatına başlayan “Anafarta Dergisi”; Türk askerî tarihi, Birinci Dünya Savaşı ve özelde Çanakkale Muharebeleri üzerine yapılan araştırmaları disiplinli bir yayın süreciyle okuyucuya ulaştıran süreli bir yayın projesidir. Alanında uzman akademisyenlerin ve araştırmacıların katkılarıyla şekillenen dergi; popüler tarihçiliğin yüzeyselliğinden uzak, belge ve bilgiye dayalı nitelikli içerik üretimiyle literatürdeki önemli bir boşluğu doldurmayı hedeflemektedir. Sadece harp tarihi değil; savaşın edebiyata, sanata ve sosyolojiye yansımalarını da konu edinen Anafarta; Enstitümüzün “bilgiyi üretme ve yayma” misyonunun en istikrarlı temsilcisidir. Yayınlanan her sayısıyla kütüphanelerde kalıcı bir yer edinen dergi, Çanakkale Savaşları literatürünü zenginleştiren, yeni tezleri tartışmaya açan ve araştırmacılara zemin hazırlayan bir ihtisas platformu niteliği taşımaktadır.Detaylı Haber Metni İçin Bkz. Enstitü Haberi 1
