Çanakkale Savaşları Enstitüsü bünyesinde yürütülen ve askerî tarih araştırmalarında dijital dönüşümün öncü adımlarından biri olan “Yapay Zekâ Destekli Çanakkale Savaşları 1: Metin Madenciliği” projesinin ilk dönemi tamamlanmıştır. Disiplinler arası bir yaklaşımla faaliyetlerini sürdüren çalışma grubu, yoğun bir eğitim ve uygulama sürecinin ardından katılım belgelerini almıştır.
Enstitümüz, metodolojik yenilikleri akademik vizyonunun merkezine yerleştirerek arşiv evrakları, askerî raporlar ve hatıratlar gibi büyük veri yığınlarını yapay zekâ uygulamalarıyla incelemeye devam etmektedir. Proje kapsamında Türkçe, İngilizce, Fransızca ve Almanca dillerindeki kaynaklar; otomatik içerik analizi ve kavram haritalandırma yöntemleri kullanılarak sistematik bir değerlendirmeye tabi tutulmuştur.
Çalışma süresince Müttefikler ve Alman arşivlerinin (AWM, Bundesarchiv, Fransız Arşivleri) verileri etkin bir biçimde kullanılmıştır. Bu süreçte öne çıkan temel başlıklar şunlardır:
- Uluslararası Arşiv Entegrasyonu: Farklı dillerdeki birincil kaynaklar dijital ortama aktarılarak dönemin askerî terminolojisine yönelik kapsamlı bir veri havuzu oluşturulmuştur.
- İleri Teknoloji Kullanımı: Gemini ve NotebookLM gibi yapay zekâ araçları, ham verilerin analizi ve eksik kayıtların tespiti süreçlerine doğrudan dâhil edilmiştir.
- Veri Tabanı ve Tasnif: “Birlik Kumandanı” ve “Yer Adları” çalışma grupları; rütbe listelerini, personel bilgilerini ve coğrafi dizinleri titizlikle düzenlemiştir.
- Akademik Çıktılar: Yapılan çalışmalar, araştırmacıların teknolojik bir perspektif kazanmasını sağlamıştır. Bu birikim; TÜBİTAK proje başvuruları ve dijital kütüphanecilik faaliyetleri gibi somut adımlarla desteklenmektedir.
Projenin ilk aşaması, verinin sadece depolanmasının ötesine geçerek işlenebilir bir kaynağa dönüştürülmesi noktasında güçlü bir temel oluşturmuştur. Gelecek dönemlerde, toplanan bu verilerin yerel donanımlar üzerinde eğitilmesi ve hazırlanan veri tabanlarının etkileşimli dijital muharebe haritalarına dönüştürülmesi hedeflenmektedir.
İngiliz, Fransız ve Alman kaynakları ile Osmanlı belgeleri arasındaki anlatı farklılıklarını objektif bir düzlemde ortaya koyan bu girişim, Çanakkale Savaşları’nın dijital beşerî bilimler kapsamında daha iyi anlaşılmasına katkı sağlamaktadır. Projenin elde ettiği verimli çıktıların ardından, “Yapay Zekâ Destekli Çanakkale Savaşları 2” başlığıyla gerçekleştirilecek olan ikinci aşama için hazırlıklar başlamıştır. Yeni dönemde odak noktamız, elde edilen dijital verilerin daha derinlemesine analizi ve yerel dil modellerinin bu verilerle eğitilmesi olacaktır.
Yeni çalışma grubu alımları ve katılım koşulları önümüzdeki günlerde enstitü web sitemiz ve sosyal medya kanallarımız üzerinden kamuoyuna duyurulacaktır.
