Çanakkale Savaşları Enstitüsü tarafından Anafarta dergisinin 30’uncu sayısında yayımlanarak askerî literatüre kazandırılan 3’üncü Kolorduya ait tarihi sağlık raporu, Türk basınında geniş yankı uyandırdı.
Türkiye gündemine taşınan, Hürriyet başta olmak üzere birçok ulusal gazetede yer alan belgenin yankıları; Habertürk haberlerinin ardından 25 Nisan Kara Muharebelerinin yıl dönümünde Alçıtepe Hilal-i Ahmer Hastanesinden gerçekleştirilen TRT canlı yayınıyla daha geniş kitlelere ulaştı.
Çanakkale Savaşları’nın tıbbi bilançosunu ve cephe gerisindeki sağlık sistemini tüm çıplaklığıyla gözler önüne seren 1915 tarihli sağlık raporu, Enstitümüzün yürüttüğü “3. Kolordu Harp Cerideleri” çalışmaları kapsamında gün yüzüne çıkarıldı. Doğrudan 3’üncü Kolordu ve Şimal Grubu Başhekimi Ali Rıza tarafından kaleme alınan ve Anafarta dergisinde yayımlanan belge, medyanın her mecrasında odak noktası oldu.
İhlas Haber Ajansı Muhabiri Hatice Çekil ve Anadolu Ajansı Çanakkale Muhabiri Burak Akay’a konuya ilişkin özel açıklamalarda bulunan Enstitü Müdürümüz Utkan Emre ER; belgenin sadece askerî tarih değil, istatistik bilimi açısından da eşsiz bir referans kaynağı olduğunu vurguladı.
Raporun kara muharebelerinin başladığı 25 Nisan 1915 ile Kasım ayının sonu arasındaki o en kanlı süreci kapsadığını belirten ER, ajanslarda yer alan röportajlarında şu çarpıcı verileri kamuoyuyla paylaştı: “Sadece 3’üncü Kolordunun savunduğu harp sahasından tam 41 bin 471 yaralı toplanarak kayıt altına alınmış. Ateş hattından sağ çıkarılan 2 bin 549 kahraman Türk askeri ise hastane koğuşlarında son nefesini vererek şehit düşmüş. Bu rakamlar bizlere Çanakkale destanının yalnızca siperlerde değil, hastane çadırlarında da olağanüstü bir mücadeleyle yazıldığını net bir şekilde kanıtlıyor.”
Haberin ajanslar aracılığıyla servis edilmesinin ardından, Enstitümüzün bu tarihi yayını birçok yerel ve ulusal gazetenin sayfalarında da kendine geniş yer buldu. Uluslararası harp hukukuna aykırı olan ‘domdom kurşunları’ ile yaralanan 332 asker ve 83 süngü yaralısı gibi detaylar Hürriyet gazetesinde de yayımlandı. Gazetedeki bu özel haber küpürü, Habertürk televizyonunun sabah haberleri kuşağında ekranlara taşınarak canlı yayında izleyicilere okundu.
Yazılı basın ve haber kanallarındaki bu yoğun ilginin ardından, konunun tarihi ehemmiyeti çok daha anlamlı bir platforma taşındı. 25 Nisan Kara Muharebelerinin yıl dönümünde, dönemin ruhunu en iyi yansıtan mekânlardan biri olan Alçıtepe Hilal-i Ahmer (Kızılay) Hastanesi Sergi Alanında gerçekleştirilen yayın, TRT’nin haber kuşağında Enstitü Müdürümüz Utkan Emre ER, gün yüzüne çıkarılan bu sağlık raporunun detaylarını izleyicilerle paylaştı.
Tarihî hastane koğuşlarının atmosferinde gerçekleştirilen yayında; savaşın sadece mermi seslerinden ibaret olmadığı, cephe gerisindeki lojistik ve sağlık yapılanmasının Osmanlı ordusu tarafından Lapseki, Biga, Ezine ve İstanbul hattında ne kadar kusursuz idare edildiği bir kez daha vurgulandı.
Çanakkale Savaşları Enstitüsü olarak harp tarihinin tozlu raflarında kalmış bu eşsiz vesikaları gün yüzüne çıkarmaya ve o destanı yazan kahramanlarımızın aziz hatıralarını bilimsel veriler ışığında yaşatmaya devam edeceğiz.
- İhlas Haber Ajansı (İHA): https://www.iha.com.tr/canakkale-haberleri/canakkalede-1915-yilina-ait-saglik-raporu-gun-yuzune-cikti-411364370
- Anadolu Ajansı (AA): https://www.aa.com.tr/tr/gundem/canakkale-savaslarinin-tibbi-bilancosuna-ait-belge-111-yil-sonra-ortaya-cikarildi/3912998
